23 Σεπ Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026: κράτηση 10%, ελεύθεροι επαγγελματίες και ΕΦΚΑ
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 μπορούν, κατά γενικό κανόνα, να συνεχίσουν να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους και παράλληλα να εργάζονται ή να ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα.
Ωστόσο, η εργασία δημιουργεί πρόσθετες ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 η νομοθεσία κατήργησε τη γενική περικοπή της σύνταξης και καθιέρωσε πρόσθετο μη ανταποδοτικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ.
Παράλληλα, χρειάζεται μια βασική διευκρίνιση: η γνωστή «κράτηση 10%» δεν υπολογίζεται πάνω στη σύνταξη. Ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει τον πρόσθετο πόρο με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με το αν ο συνταξιούχος εργάζεται ως μισθωτός, συνεχίζει ως ελεύθερος επαγγελματίας ή αποκτά εισόδημα από άλλη ασφαλιστέα δραστηριότητα.
Γι’ αυτό κάθε εργαζόμενος συνταξιούχος πρέπει να εξετάζει ξεχωριστά τη δική του περίπτωση.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026: μειώνεται η σύνταξη όταν συνεχίζουν να εργάζονται;
Κατά γενικό κανόνα, όχι.
Από 1/1/2024 ο e-ΕΦΚΑ δεν μειώνει τη σύνταξη γήρατος λόγω ασφαλιστέας εργασίας ή επαγγελματικής δραστηριότητας. Επομένως, ένας συνταξιούχος μπορεί να συνεχίσει να εργάζεται και να λαμβάνει παράλληλα τη σύνταξή του.
Παράλληλα, όμως, ο εργαζόμενος εξακολουθεί να πληρώνει τις ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν στην απασχόλησή του. Επιπλέον, εφόσον δεν ανήκει σε κάποια ειδική εξαίρεση, πληρώνει και τον πρόσθετο πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ.
Ο πόρος αυτός δεν λειτουργεί ως πρόσθετη ασφαλιστική εισφορά που αυξάνει από μόνος του τη σύνταξη. Αντίθετα, έχει μη ανταποδοτικό χαρακτήρα.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 και κράτηση 10%: πότε ισχύει;
Η αναφορά σε κράτηση 10% αφορά κυρίως τους συνταξιούχους που συνεχίζουν να εργάζονται ως μισθωτοί και υπάγονται τόσο σε κύρια όσο και σε επικουρική ασφάλιση.
Συγκεκριμένα, ο νόμος προβλέπει:
- πόρο 7,7% επί των ασφαλιστέων αποδοχών κύριας ασφάλισης και
- πρόσθετο πόρο 2,3% επί των ασφαλιστέων αποδοχών επικουρικής ασφάλισης, όταν υπάρχει υπαγωγή σε επικουρική ασφάλιση.
Έτσι, στην τυπική περίπτωση όπου οι αποδοχές υπάγονται και στους δύο κλάδους, η συνολική επιβάρυνση φτάνει στο 10%.
Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρούμε ότι κάθε μισθωτός συνταξιούχος πληρώνει αυτομάτως 10%. Αν δεν υπάρχει υπαγωγή σε επικουρική ασφάλιση, πρέπει να εξετάσουμε τον ακριβή ασφαλιστικό χειρισμό της συγκεκριμένης απασχόλησης.
Παράδειγμα κράτησης 10%
Ένας συνταξιούχος εργάζεται ως μισθωτός και έχει ασφαλιστέες αποδοχές 1.500 ευρώ τον μήνα. Ας υποθέσουμε ότι οι ίδιες αποδοχές υπάγονται τόσο σε κύρια όσο και σε επικουρική ασφάλιση.
Ο πρόσθετος πόρος υπολογίζεται ως εξής:
- 1.500 × 7,7% = 115,50 ευρώ
- 1.500 × 2,3% = 34,50 ευρώ
- συνολικός πόρος = 150 ευρώ
Επομένως, στην περίπτωση αυτή η συνολική πρόσθετη επιβάρυνση αντιστοιχεί σε 10% των συγκεκριμένων ασφαλιστέων αποδοχών.
Ο εργοδότης παρακρατεί τον πόρο από τις ακαθάριστες αποδοχές του συνταξιούχου και τον αποδίδει στον e-ΕΦΚΑ μαζί με τις υπόλοιπες ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 ως ελεύθεροι επαγγελματίες
Διαφορετικός κανόνας ισχύει όταν ο συνταξιούχος συνεχίζει ως ελεύθερος επαγγελματίας ή αυτοαπασχολούμενος.
Σε αυτή την περίπτωση δεν επιβάλλεται κράτηση 10% στον τζίρο, στα καθαρά κέρδη ή στη σύνταξη.
Αντίθετα, ο συνταξιούχος καταβάλλει τις κανονικές ασφαλιστικές εισφορές του μη μισθωτού και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ.
Για έναν ελεύθερο επαγγελματία που δεν υπάγεται σε επικουρική ασφάλιση, ο πρόσθετος πόρος ανέρχεται στο 50% της εισφοράς του κλάδου κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλέξει.
Αυτό σημαίνει ότι το ύψος του επαγγελματικού εισοδήματος δεν καθορίζει άμεσα τον συγκεκριμένο πόρο.
Αν εξετάζεις έναρξη ή συνέχιση ατομικής δραστηριότητας, μπορείς να δεις και τον οδηγό της ZeroRisk για την έναρξη ατομικής επιχείρησης.
Πόσο πληρώνουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 ως ελεύθεροι επαγγελματίες;
Για το 2026, ο e-ΕΦΚΑ καθορίζει τις εισφορές κύριας σύνταξης των ελεύθερων επαγγελματιών ανά ασφαλιστική κατηγορία.
Με βάση την κατηγορία που έχει επιλέξει ο συνταξιούχος, προκύπτει ο ακόλουθος πρόσθετος πόρος:
| Ασφαλιστική κατηγορία | Εισφορά κύριας σύνταξης 2026 | Πρόσθετος πόρος 50% |
|---|---|---|
| 1η | 185,09 € | 92,55 € |
| 2η | 222,12 € | 111,06 € |
| 3η | 281,82 € | 140,91 € |
| 4η | 354,66 € | 177,33 € |
| 5η | 440,64 € | 220,32 € |
| 6η | 597,06 € | 298,53 € |
Επομένως, ένας συνταξιούχος με ατομική επιχείρηση στην 1η ασφαλιστική κατηγορία καταβάλλει, πέρα από τις κανονικές ασφαλιστικές εισφορές, πρόσθετο πόρο 92,55 ευρώ τον μήνα.
Δεν πληρώνει 10% επί του τζίρου του. Επίσης, ο e-ΕΦΚΑ δεν υπολογίζει τον συγκεκριμένο πόρο ως ποσοστό των φορολογητέων κερδών.
Για φορολογικά θέματα που αφορούν ατομικές επιχειρήσεις μπορείς επίσης να δεις το άρθρο για τον συνεπή ελεύθερο επαγγελματία και τις αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 με επικουρική ασφάλιση
Η υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού του πρόσθετου πόρου για τον αυτοαπασχολούμενο.
Σε αυτή την περίπτωση ο συνταξιούχος καταβάλλει:
- 40% της εισφοράς κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας του και
- 40% της εισφοράς της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης.
Ο κανόνας αφορά, μεταξύ άλλων, επαγγελματικές κατηγορίες που έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης. Επομένως, πριν υπολογιστεί ο πόρος, πρέπει να ελεγχθεί η ασφαλιστική ιδιότητα του συγκεκριμένου επαγγελματία.
Μπορεί ένας συνταξιούχος να έχει ταυτόχρονα μισθωτή εργασία και ατομική επιχείρηση;
Ναι.
Ο συνταξιούχος μπορεί να συνδυάζει μισθωτή εργασία με παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα.
Ωστόσο, ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει τον πρόσθετο πόρο αυτοτελώς για κάθε ασφαλιστέα δραστηριότητα. Επομένως, μπορεί να προκύψει πόρος τόσο από τη μισθωτή εργασία όσο και από την επαγγελματική δραστηριότητα.
Παράλληλα, ισχύει συνολικό ετήσιο ανώτατο όριο στον πόρο.
Για το 2026 ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ανώτατο ετήσιο ποσό 5.362,44 ευρώ.
Έτσι, ακόμη και σε περίπτωση πολλαπλής ασφαλιστέας απασχόλησης, πρέπει να παρακολουθείται το συνολικό ποσό που έχει καταβάλει ο συνταξιούχος μέσα στο έτος.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 και τίτλος κτήσης
Για τους συνταξιούχους που αμείβονται με Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών – τίτλο κτήσης, ο e-ΕΦΚΑ εφαρμόζει ειδικό κανόνα όταν η συγκεκριμένη αμοιβή δημιουργεί ασφαλιστική υποχρέωση.
Στην περίπτωση αυτή ο νόμος προβλέπει πρόσθετο πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ 10% επί της καθαρής αξίας του παραστατικού.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις η νομοθεσία δεν υπάγει τον τίτλο κτήσης σε ασφάλιση και, συνεπώς, δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής του συγκεκριμένου πόρου.
Γι’ αυτό χρειάζεται έλεγχος της κάθε περίπτωσης πριν υπολογιστεί το 10% σε τίτλο κτήσης προς συνταξιούχο.
Ποιοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν πληρώνουν τον πρόσθετο πόρο;
Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες ο συνταξιούχος δεν καταβάλλει τον πρόσθετο πόρο.
Η νομοθεσία απαλλάσσει από τον πρόσθετο πόρο, μεταξύ άλλων, ορισμένες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία, συνταξιούχους λόγω αναπηρίας, ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, πολύτεκνους συνταξιούχους.
Επιπλέον, διαφορετικοί κανόνες ισχύουν για την αγροτική δραστηριότητα.
Για παράδειγμα, ορισμένοι συνταξιούχοι μπορούν να μην καταβάλλουν εισφορές και πρόσθετο πόρο για συγκεκριμένη αγροτική δραστηριότητα, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις και δεν υπερβαίνουν το προβλεπόμενο εισοδηματικό όριο.
Ωστόσο, κάθε περίπτωση χρειάζεται ξεχωριστό έλεγχο, επειδή η απαλλαγή δεν ισχύει αυτόματα για όλους.
Τι ισχύει για εργαζόμενο συνταξιούχο κάτω των 62 ετών στο Δημόσιο;
Εδώ ισχύει μια σημαντική εξαίρεση από τον γενικό κανόνα.
Αν συνταξιούχος γήρατος δεν έχει συμπληρώσει το 62ο έτος και ξεκινήσει ασφαλιστέα εργασία σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, ο e-ΕΦΚΑ διακόπτει προσωρινά την καταβολή της κύριας και της επικουρικής σύνταξης για όσο διάστημα διαρκεί η συγκεκριμένη απασχόληση.
Κατά το ίδιο διάστημα, ο συνταξιούχος δεν καταβάλλει τον πρόσθετο πόρο.
Μόλις συμπληρώσει το 62ο έτος, ο e-ΕΦΚΑ επαναφέρει την καταβολή της σύνταξης και εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για τον πρόσθετο πόρο.
Πρέπει ο εργαζόμενος συνταξιούχος να δηλώσει την εργασία του;
Ναι, όταν ο νόμος προβλέπει υποχρέωση δήλωσης.
Ο συνταξιούχος πρέπει να χρησιμοποιήσει την ηλεκτρονική υπηρεσία «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων» του e-ΕΦΚΑ.
Στη δήλωση καταχωρίζει, μεταξύ άλλων:
- την έναρξη της απασχόλησης,
- το είδος της απασχόλησης,
- τη διακοπή της δραστηριότητας, όταν υπάρχει σχετική υποχρέωση,
- καθώς και τυχόν λόγο εξαίρεσης από τον πόρο ή τις εισφορές.
Για νέες περιπτώσεις, η δήλωση πρέπει να γίνει έως την τελευταία ημέρα του μήνα κατά τον οποίο ξεκινά η απασχόληση. Το ίδιο ισχύει και για όσους συνεχίζουν να εργάζονται ενώ υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης. Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρή κύρωση όταν ο υπόχρεος δεν δηλώσει την απασχόλησή του. Η σχετική κύρωση μπορεί να αντιστοιχεί σε 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Γι’ αυτό η δήλωση πρέπει να αποτελεί μία από τις πρώτες ενέργειες κάθε συνταξιούχου που ξεκινά ή συνεχίζει ασφαλιστέα δραστηριότητα.
Μπορεί η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση να αυξήσει τη σύνταξη;
Πρέπει να διαχωρίσουμε τον πρόσθετο πόρο από τις κανονικές ασφαλιστικές εισφορές.
Ο πρόσθετος πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ είναι μη ανταποδοτικός. Επομένως, ο ίδιος ο πόρος δεν δημιουργεί πρόσθετη συνταξιοδοτική παροχή.
Αντίθετα, μετά τη διακοπή της απασχόλησης, ο συνταξιούχος μπορεί να ζητήσει προσαύξηση της σύνταξής του με βάση τον ασφαλιστικό χρόνο που απέκτησε από την εργασία μετά τη συνταξιοδότηση, εφόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις.
Άρα, δεν πρέπει να συγχέουμε τον μη ανταποδοτικό πόρο με τις κανονικές εισφορές που αντιστοιχούν στον νέο ασφαλιστικό χρόνο.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026: συνοπτικός πίνακας
| Περίπτωση | Πρόσθετος πόρος |
|---|---|
| Μισθωτός συνταξιούχος | 7,7% στις ασφαλιστέες αποδοχές κύριας ασφάλισης + 2,3% όπου υπάρχει επικουρική ασφάλιση |
| Ελεύθερος επαγγελματίας χωρίς επικουρική | 50% της εισφοράς κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας |
| Αυτοαπασχολούμενος με επικουρική | 40% της κύριας ασφαλιστικής κατηγορίας + 40% της κατηγορίας επικουρικής |
| Τίτλος κτήσης, όπου υπάρχει ασφαλιστική υπαγωγή | 10% επί της καθαρής αξίας του παραστατικού |
| Παράλληλη μισθωτή και μη μισθωτή εργασία |
Ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει τον πόρο ξεχωριστά για κάθε δραστηριότητα, μέχρι το συνολικό ετήσιο ανώτατο όριο. |
| Ειδικές εξαιρούμενες κατηγορίες | Ο συνταξιούχος δεν καταβάλλει τον πρόσθετο πόρο, εφόσον πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις. |
Τι πρέπει να ελέγξει ένας εργαζόμενος συνταξιούχος πριν συνεχίσει την εργασία του;
Πριν ξεκινήσει ή συνεχίσει την απασχόλησή του, είναι χρήσιμο να ελέγξει:
- ποια κατηγορία σύνταξης λαμβάνει, όπως γήρατος ή αναπηρίας,
- το είδος της απασχόλησης, δηλαδή αν είναι μισθωτή ή μη μισθωτή,
- ποια ασφαλιστική κατηγορία έχει επιλέξει ως ελεύθερος επαγγελματίας,
- την τυχόν υποχρέωση υπαγωγής σε επικουρική ασφάλιση,
-
αν ανήκει σε ειδική κατηγορία που δεν καταβάλλει τον πρόσθετο πόρο,
-
την ορθή υποβολή της Δήλωσης Απασχόλησης Συνταξιούχων,
- τυχόν παράλληλες ασφαλιστέες δραστηριότητες.
Επιπλέον, ένας συνταξιούχος που διατηρεί ατομική επιχείρηση πρέπει να εξετάζει ξεχωριστά τις φορολογικές, ασφαλιστικές και λογιστικές υποχρεώσεις της δραστηριότητας.
Για θέματα οργάνωσης και τήρησης της επιχείρησης μπορείς να δεις και τις λογιστικές υπηρεσίες της ZeroRisk.
Συχνές ερωτήσεις για εργαζόμενους συνταξιούχους 2026
Η κράτηση 10% αφαιρείται από τη σύνταξη;
Όχι. Ο πρόσθετος πόρος επιβαρύνει την ασφαλιστέα απασχόληση και όχι τη σύνταξη. Στην περίπτωση μισθωτού συνταξιούχου, η συνολική επιβάρυνση μπορεί να φτάσει στο 10% όταν ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει πόρο τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση.
Ο συνταξιούχος ελεύθερος επαγγελματίας πληρώνει 10% στα κέρδη του;
Όχι. Ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει τον πρόσθετο πόρο με βάση την ασφαλιστική κατηγορία του ελεύθερου επαγγελματία και όχι με βάση τον τζίρο ή τα φορολογητέα κέρδη του.
Μπορεί ένας συνταξιούχος να έχει ατομική επιχείρηση;
Ναι. Ωστόσο, πριν ξεκινήσει ή συνεχίσει τη δραστηριότητά του, πρέπει να ελέγξει την ασφαλιστική του υπαγωγή, το ύψος του πρόσθετου πόρου και την υποχρέωση δήλωσης της απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ.
Επηρεάζει η εργασία το ποσό της σύνταξης;
Κατά γενικό κανόνα, όχι. Από 1/1/2024 ο e-ΕΦΚΑ δεν μειώνει πλέον τη σύνταξη λόγω εργασίας.
Για τους συνταξιούχους γήρατος κάτω των 62 ετών που εργάζονται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, ο e-ΕΦΚΑ εφαρμόζει ειδικούς κανόνες.
Πρέπει να δηλώσει την εργασία του ακόμη και όταν δεν πληρώνει τον πρόσθετο πόρο;
Σε αρκετές περιπτώσεις, ναι. Ο συνταξιούχος δηλώνει την απασχόλησή του και, όταν συντρέχει λόγος απαλλαγής, τον αναφέρει στη σχετική δήλωση προς τον e-ΕΦΚΑ.
Συμπέρασμα για τους εργαζόμενους συνταξιούχους 2026
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι 2026 δεν αντιμετωπίζουν όλοι την ίδια επιβάρυνση.
Για τους μισθωτούς, ο πρόσθετος πόρος μπορεί να φτάσει συνολικά στο 10% των ασφαλιστέων αποδοχών. Αντίθετα, για τον συνταξιούχο που συνεχίζει ως ελεύθερος επαγγελματίας, ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει τον πόρο με βάση την ασφαλιστική κατηγορία και όχι τα έσοδα ή τα κέρδη της επιχείρησης.
Παράλληλα, η νομοθεσία προβλέπει ειδικούς κανόνες για την παράλληλη απασχόληση, τους τίτλους κτήσης, την αγροτική δραστηριότητα, την εργασία στη Γενική Κυβέρνηση και ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων που δεν καταβάλλουν τον πρόσθετο πόρο.
Γι’ αυτό, πριν από την έναρξη ή τη συνέχιση της δραστηριότητας, χρειάζεται έλεγχος της ασφαλιστικής ιδιότητας και σωστή δήλωση στον e-ΕΦΚΑ.
Η ομάδα της ZeroRisk μπορεί να εξετάσει τη συγκεκριμένη περίπτωση, να υπολογίσει τις ασφαλιστικές επιβαρύνσεις και να ελέγξει τις απαιτούμενες ενέργειες πριν από την έναρξη ή τη συνέχιση επαγγελματικής δραστηριότητας.
Σημείωση: Το άρθρο παρέχει ενημερωτικές πληροφορίες με βάση το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο του Σεπτεμβρίου 2026. Πριν χρησιμοποιήσεις τις παραπάνω πληροφορίες σε συγκεκριμένη περίπτωση, έλεγξε αν ο e-ΕΦΚΑ έχει εκδώσει νεότερες αποφάσεις, εγκυκλίους ή οδηγίες.