Δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων: Τι ισχύει το 2026

21 Σεπ Δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων: Τι ισχύει το 2026

 Το δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων αποτελεί μια συνηθισμένη επιλογή όταν ένας ιδιώτης θέλει να χρηματοδοτήσει συγγενικό, φιλικό ή άλλο πρόσωπο. Ωστόσο, μια απλή μεταφορά χρημάτων δεν αρκεί πάντα για να αποδείξει ότι τα δύο μέρη συμφώνησαν πράγματι ένα δάνειο.

Για τον λόγο αυτό, δανειστής και δανειολήπτης πρέπει να οργανώσουν σωστά τη συναλλαγή από την αρχή. Το ιδιωτικό συμφωνητικό, η τραπεζική μεταφορά και το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής αποτελούν βασικά στοιχεία της διαδικασίας. Επιπλέον, τα μέρη πρέπει να καθορίσουν με σαφήνεια πότε και με ποιον τρόπο ο δανειολήπτης θα επιστρέψει τα χρήματα. Η σωστή προετοιμασία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν ο δανειολήπτης θέλει να χρησιμοποιήσει το ποσό για κάλυψη τεκμηρίων ή για αγορά περιουσιακού στοιχείου.

Δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων: επιτρέπεται μεταξύ ιδιωτών;

Ναι. Δύο φυσικά πρόσωπα μπορούν να συμφωνήσουν τη χορήγηση δανείου.

Ανάλογα με τους όρους που θα επιλέξουν, το δάνειο μπορεί να είναι:

• άτοκο,
• έντοκο,
• επιστρεπτέο εφάπαξ ή
• εξοφλητέο σε δόσεις.

Σε κάθε περίπτωση, τα μέρη πρέπει να περιγράφουν με σαφήνεια τους όρους της συμφωνίας. Ειδικά όταν πρόκειται για σημαντικό ποσό, δεν πρέπει να βασίζονται μόνο σε μια προφορική συνεννόηση. Αντίθετα, ένα σωστό ιδιωτικό συμφωνητικό ενισχύει σημαντικά την αποδεικτική εικόνα της συναλλαγής.

Δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων και ιδιωτικό συμφωνητικό

Το ιδιωτικό συμφωνητικό δανείου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αποδεικτικά στοιχεία της συναλλαγής. Ένα σωστά οργανωμένο συμφωνητικό καλό είναι να περιλαμβάνει τουλάχιστον:

• τα πλήρη στοιχεία του δανειστή,
• τα στοιχεία του δανειολήπτη,
• το ποσό του δανείου,
• την ημερομηνία της συμφωνίας,
• τον τρόπο καταβολής των χρημάτων,
• τον χαρακτηρισμό του δανείου ως άτοκου ή έντοκου,
• τη διάρκειά του,
• τον χρόνο επιστροφής,
• το πρόγραμμα των δόσεων, εφόσον υπάρχει,
• τους όρους πρόωρης εξόφλησης.

Με αυτόν τον τρόπο, τα δύο μέρη συνδέουν ξεκάθαρα τη μεταφορά των χρημάτων με τη δανειακή σύμβαση. Παράλληλα, ο δανειολήπτης πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα την ημερομηνία του συμφωνητικού όταν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει το δάνειο για κάλυψη τεκμηρίου.

Ψηφιακό Τέλος στο δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων

Για δάνειο μεταξύ ιδιωτών, η ΑΑΔΕ προβλέπει Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής 3,60% επί του ποσού του δανείου. Επομένως, τα μέρη πρέπει να συνυπολογίσουν το συγκεκριμένο κόστος πριν οριστικοποιήσουν τη συναλλαγή.

Για παράδειγμα:

Άρα, ένα δάνειο 30.000 ευρώ δημιουργεί Ψηφιακό Τέλος 1.080 ευρώ.

Ποιος αποδίδει το Ψηφιακό Τέλος σε δάνειο μεταξύ ιδιωτών;

Κατά κανόνα, ο οφειλέτης του δανείου, δηλαδή ο δανειολήπτης, έχει την υποχρέωση να αποδώσει το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Η Ε.2094/2025 ορίζει τον οφειλέτη του δανείου ως υπόχρεο, με την επιφύλαξη των ειδικότερων κανόνων του άρθρου 3. Συνεπώς, ο δανειολήπτης πρέπει να ελέγξει εγκαίρως τη δήλωση και την πληρωμή του Τέλους.

Πότε πρέπει να αποδώσει ο δανειολήπτης το Ψηφιακό Τέλος;

Στη σύμβαση δανείου, η ΑΑΔΕ υπολογίζει το Τέλος πάνω στο ποσό που αναφέρει η σύμβαση. Ο υπόχρεος αποδίδει το Ψηφιακό Τέλος μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την κατάρτιση της σύμβασης, ανεξάρτητα από τον χρόνο κατά τον οποίο ο δανειστής θα καταβάλει το ποσό. Για παράδειγμα, αν τα μέρη καταρτίσουν τη σύμβαση στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, ο δανειολήπτης πρέπει να ολοκληρώσει τη σχετική υποχρέωση έως το τέλος Οκτωβρίου 2026. Η ΑΑΔΕ διαθέτει ειδική εφαρμογή για το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής μέσω του myAADE.

Άτοκο δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων: τι ισχύει

Ένα άτοκο δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων δεν αποφεύγει το Ψηφιακό Τέλος μόνο και μόνο επειδή ο δανειστής δεν εισπράττει τόκους. Η σχετική εγκύκλιος της ΑΑΔΕ καλύπτει τόσο τα έντοκα όσο και τα άτοκα δάνεια. Έτσι, σε άτοκο δάνειο 20.000 ευρώ μεταξύ ιδιωτών, το Ψηφιακό Τέλος ανέρχεται σε:

20.000 € × 3,60% = 720 €

Ο χαρακτηρισμός του δανείου ως άτοκου πρέπει, βέβαια, να προκύπτει με σαφήνεια και από τη συμφωνία των δύο πλευρών.

Έντοκο δάνειο μεταξύ ιδιωτών και φορολογία τόκων

Επιπλέον, τα μέρη μπορούν να επιλέξουν έντοκο δάνειο. Σε αυτή την περίπτωση, το συμφωνητικό πρέπει να καθορίζει:

• το επιτόκιο,
• τον τρόπο υπολογισμού των τόκων,
• τις ημερομηνίες πληρωμής και
• τη διάρκεια του δανείου.

Από την 1η Δεκεμβρίου 2024 και μετά, οι συμβατικοί τόκοι δεν επιβαρύνονται με Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Η ΑΑΔΕ τους εντάσσει στο πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ, αλλά προβλέπει απαλλαγή από αυτόν. Ωστόσο, ο δανειστής πρέπει να εξετάσει χωριστά τη φορολογία εισοδήματος που αφορά τους τόκους.

Δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων και τραπεζική μεταφορά

Η τραπεζική μεταφορά δημιουργεί σαφή διαδρομή των χρημάτων και ενισχύει σημαντικά την απόδειξη του δανείου. Για αυτόν τον λόγο, ο δανειστής καλό είναι να μεταφέρει το ποσό απευθείας από τον δικό του τραπεζικό λογαριασμό στον λογαριασμό του δανειολήπτη.

Στην αιτιολογία μπορεί, για παράδειγμα, να γράψει:

«Χορήγηση δανείου βάσει ιδιωτικού συμφωνητικού της …/…/2026»

Κατά την επιστροφή του ποσού, ο δανειολήπτης μπορεί αντίστοιχα να χρησιμοποιήσει την αιτιολογία:

«Εξόφληση δανείου βάσει συμφωνητικού της …/…/2026»

ή, όταν επιστρέφει μέρος του κεφαλαίου:

«Δόση δανείου βάσει συμφωνητικού της …/…/2026»

Με αυτή τη διαδικασία, το συμφωνητικό και οι τραπεζικές κινήσεις παρουσιάζουν την ίδια οικονομική αιτία.

Δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων και κάλυψη τεκμηρίων

Το δάνειο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να βοηθήσει τον φορολογούμενο να καλύψει τεκμήρια. Η ΑΑΔΕ περιλαμβάνει τα δάνεια στις κατηγορίες ποσών που μπορούν να δηλωθούν στους κωδικούς 781-782 του Ε1. Ωστόσο, ο φορολογούμενος πρέπει να μπορεί να αποδείξει την προέλευση του ποσού και τη χρονική σειρά των ενεργειών του.

Για παράδειγμα, όταν χρησιμοποιεί το δάνειο για να αγοράσει αυτοκίνητο ή ακίνητο, η ασφαλέστερη σειρά είναι:

Ιδιωτικό συμφωνητικό → τραπεζική καταβολή του δανείου → αγορά περιουσιακού στοιχείου

Αν ο φορολογούμενος πραγματοποιήσει πρώτα την αγορά και δημιουργήσει το συμφωνητικό αργότερα, αυξάνει σημαντικά τον φορολογικό κίνδυνο. Γι’ αυτό, όταν το δάνειο συνδέεται με σημαντική τεκμαρτή δαπάνη, χρειάζεται φορολογικός έλεγχος πριν από την πραγματοποίηση της αγοράς.

Παράδειγμα δανείου μεταξύ δύο ιδιωτών

Ας υποθέσουμε ότι ο Α θέλει να δανείσει στον Β 30.000 ευρώ.

Οι δύο πλευρές συμφωνούν σε άτοκο δάνειο με διάρκεια τριών ετών. Αρχικά, καταρτίζουν ιδιωτικό συμφωνητικό και καθορίζουν τον τρόπο επιστροφής του ποσού.

Έπειτα, ο Α μεταφέρει τα 30.000 ευρώ στον τραπεζικό λογαριασμό του Β. Στην αιτιολογία της συναλλαγής αναφέρει ότι η μεταφορά αφορά χορήγηση δανείου βάσει του συγκεκριμένου συμφωνητικού.

Στη συνέχεια, ο Β υπολογίζει το Ψηφιακό Τέλος ως εξής:

30.000 € × 3,60% = 1.080 €

Κατόπιν, ο δανειολήπτης φροντίζει για την εμπρόθεσμη απόδοση του Τέλους. Αν ο Β χρησιμοποιήσει τα χρήματα για αγορά περιουσιακού στοιχείου, πρέπει να εξετάσει εγκαίρως αν και με ποιον τρόπο το ποσό μπορεί να καλύψει το σχετικό τεκμήριο.

Δάνειο ή δωρεά χρημάτων: ποια είναι η διαφορά;

Το δάνειο και η δωρεά χρημάτων έχουν διαφορετική νομική και φορολογική λειτουργία. Στο πραγματικό δάνειο, ο δανειολήπτης αναλαμβάνει υποχρέωση να επιστρέψει τα χρήματα. Αντίθετα, στη δωρεά ο λήπτης αποκτά το ποσό χωρίς υποχρέωση επιστροφής. Γι’ αυτό δεν αρκεί να γράψουν τα μέρη τη λέξη «δάνειο» στην αιτιολογία μιας τραπεζικής μεταφοράς. Η συμφωνία και οι μεταγενέστερες κινήσεις τους πρέπει να επιβεβαιώνουν τη δανειακή σχέση.

Για παράδειγμα, το συμφωνητικό πρέπει να περιλαμβάνει πραγματικούς όρους αποπληρωμής. Στη συνέχεια, ο δανειολήπτης πρέπει να ακολουθεί αυτούς τους όρους. Αν τα πραγματικά περιστατικά δείχνουν χαριστική παροχή αντί για δάνειο, χρειάζεται διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση.

Δάνειο μεταξύ ιδιωτών και myDATA

Σε καθαρά προσωπικό δάνειο μεταξύ δύο ιδιωτών, τα μέρη δεν εκδίδουν τιμολόγιο ή απόδειξη λιανικής για το κεφάλαιο του δανείου. Επίσης, δεν αντιμετωπίζουν το κεφάλαιο ως έσοδο ή έξοδο επιχειρηματικής δραστηριότητας στο myDATA. Παρόλα αυτά, ο δανειολήπτης πρέπει να εξετάσει χωριστά την υποχρέωσή του για το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Επομένως, το γεγονός ότι δεν υπάρχει παραστατικό myDATA δεν σημαίνει ότι η συναλλαγή δεν δημιουργεί φορολογικές υποχρεώσεις.

Τι πρέπει να προσέξεις σε ένα δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων

Πριν μεταφέρουν τα χρήματα, τα δύο μέρη καλό είναι να ελέγξουν τα βασικά σημεία της συναλλαγής να:

1. Επιβεβαιώνουν ότι η συναλλαγή αποτελεί πραγματικό δάνειο και όχι δωρεά.
2. Καταρτίζουν σωστό ιδιωτικό συμφωνητικό.
3. Καθορίζουν με σαφήνεια τον χρόνο και τον τρόπο επιστροφής των χρημάτων.
4. Αποφασίζουν αν το δάνειο θα είναι έντοκο ή άτοκο.
5. Υπολογίζουν το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής.
6. Καταβάλλουν το ποσό μέσω τραπεζικού συστήματος.
7. Εξετάζουν αν ο δανειολήπτης θα χρησιμοποιήσει το ποσό για κάλυψη τεκμηρίου.
8. Οργανώνουν σωστά τη χρονική σειρά του συμφωνητικού, της τραπεζικής μεταφοράς και της αγοράς του περιουσιακού στοιχείου.

Για μεγαλύτερα ποσά ή σύνθετες περιπτώσεις, ένας προηγούμενος φορολογικός έλεγχος της συναλλαγής μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο.

Συμπέρασμα για το δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων

Το δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων απαιτεί σωστή οργάνωση ακόμη και όταν τα δύο μέρη συνδέονται με συγγενική ή φιλική σχέση.

Πρώτα, ο δανειστής και ο δανειολήπτης καθορίζουν με σαφήνεια τους όρους του δανείου. Στη συνέχεια, συνδέουν το συμφωνητικό με την πραγματική τραπεζική κίνηση και υπολογίζουν σωστά το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Τέλος, όταν το δάνειο χρηματοδοτεί αγορά ακινήτου, αυτοκινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου, τα δύο μέρη πρέπει να ελέγξουν τη φορολογική αντιμετώπιση της συναλλαγής πριν μεταφέρουν τα χρήματα.

Για εξατομικευμένο έλεγχο μιας τέτοιας συναλλαγής «επικοινωνήστε με τη ZERORISK» .