21 Σεπ Εργόσημο 2026: Ποιοι μπορούν να πληρωθούν, κρατήσεις και ασφάλιση
Το εργόσημο 2026 αποτελεί ειδικό τρόπο αμοιβής και ασφάλισης για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων. Ο εργοδότης καταβάλλει την αμοιβή μέσω εργοσήμου και, παράλληλα, αποδίδονται οι αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές στον e-ΕΦΚΑ.
Ωστόσο, το εργόσημο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε περιστασιακή εργασία. Αντίθετα, εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Επομένως, πριν από την έκδοσή του, ο εργοδότης πρέπει να ελέγξει αν η συγκεκριμένη εργασία μπορεί πράγματι να αμειφθεί με εργόσημο.
Τι είναι το εργόσημο;
Το εργόσημο λειτουργεί ως ειδικός τρόπος καταβολής αμοιβής. Παράλληλα, μέσω αυτού αποδίδονται ασφαλιστικές εισφορές στον e-ΕΦΚΑ. Στην πράξη, ο εργοδότης εκδίδει το εργόσημο για τον εργαζόμενο. Στη συνέχεια, ο εργαζόμενος το εξαργυρώνει και λαμβάνει την καθαρή αμοιβή του, μετά την αφαίρεση των ασφαλιστικών κρατήσεων.
Σήμερα διακρίνουμε κυρίως δύο κατηγορίες:
- το εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ,
- το εργόσημο εργατών γης τ. ΟΓΑ.
Η διάκριση έχει σημασία, επειδή οι ασφαλιστικές κρατήσεις και ο τρόπος υπολογισμού της ασφάλισης διαφέρουν.
Ποιοι μπορούν να πληρωθούν με εργόσημο το 2026;
Το εργόσημο 2026 αφορά συγκεκριμένες μορφές απασχόλησης. Για παράδειγμα, το εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ καλύπτει, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, προσωπικό που παρέχει ορισμένες υπηρεσίες κατ’ οίκον ή άλλες ειδικά καθορισμένες εργασίες.
Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- οικιακοί βοηθοί για καθαριότητα και γενικό νοικοκυριό,
- εργαζόμενοι σε κηπουρικές εργασίες,
- άτομα που αναλαμβάνουν τη φύλαξη ή τη μεταφορά παιδιών,
- φροντιστές ηλικιωμένων ή ατόμων με αναπηρία,
- εργαζόμενοι που εκτελούν ορισμένες μικροεπισκευές,
- πρόσωπα που παραδίδουν ιδιαίτερα μαθήματα,
- πρόσωπα που παρέχουν συγκεκριμένες υπηρεσίες αισθητικής φροντίδας,
- προσωπικό καθαρισμού ή κηπουρικής κοινόχρηστων χώρων,
- διανομείς διαφημιστικών εντύπων,
- ορισμένοι απασχολούμενοι στην προώθηση προϊόντων,
- κομπάρσοι σε τηλεοπτικές, κινηματογραφικές και διαφημιστικές παραγωγές,
- συγκεκριμένοι περιστασιακά απασχολούμενοι σε ιδιωτικές εκδηλώσεις,
- επιμελητές και επιμελήτριες του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς».
Ο e-ΕΦΚΑ παρουσιάζει αναλυτικά τις κατηγορίες προσώπων που μπορούν να ασφαλιστούν με εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Δες τις κατηγορίες ασφαλισμένων με εργόσημο στον e-ΕΦΚΑ.
Σημαντικό: η παραπάνω λίστα δεν σημαίνει ότι κάθε εργασία που μοιάζει με κάποια από αυτές υπάγεται αυτόματα στο εργόσημο. Ο εργοδότης πρέπει να εξετάζει τα πραγματικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης.
Ποιος εκδίδει το εργόσημο;
Την έκδοση του εργοσήμου αναλαμβάνει ο εργοδότης ή εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός του. Αντίστοιχα, ο εργαζόμενος για τον οποίο εκδόθηκε το εργόσημο έχει το δικαίωμα να το εξαργυρώσει. Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω των διαθέσιμων φορέων έκδοσης και, ανάλογα με την περίπτωση, μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής ή με φυσική παρουσία.
Εργόσημο 2026: Πόση είναι η κράτηση στο ΙΚΑ;
Στο εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οι ασφαλιστικές εισφορές αντιστοιχούν σε 25% της αναγραφόμενης αξίας του εργοσήμου. Το ποσοστό καλύπτει τις ασφαλιστικές εισφορές εργοδότη και εργαζομένου.
Για παράδειγμα, αν ο εργοδότης εκδώσει εργόσημο αξίας 100 ευρώ:
Αξία εργοσήμου: 100 ευρώ
Ασφαλιστικές κρατήσεις 25%: 25 ευρώ
Καθαρό ποσό μετά τις κρατήσεις: 75 ευρώ
Επομένως, ο εργαζόμενος λαμβάνει καθαρό ποσό μικρότερο από την ονομαστική αξία του εργοσήμου.
Πώς προκύπτουν οι ημέρες ασφάλισης;
Η εξαργύρωση του εργοσήμου δημιουργεί ασφαλιστικό χρόνο για τον εργαζόμενο. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, στο εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών καθορίζει τις ημέρες ασφάλισης. Παράλληλα, ισχύει ανώτατο όριο 25 ημερών ασφάλισης ανά ημερολογιακό μήνα και 300 ημερών ανά ημερολογιακό έτος. Οι ημέρες ασφάλισης αντιστοιχούν στον μήνα κατά τον οποίο ο εργαζόμενος εξαργύρωσε το εργόσημο.
Εργόσημο 2026 για εργάτες γης: Τι ισχύει;
Για τους εργάτες γης ισχύει διαφορετικό καθεστώς. Σε αυτή την περίπτωση, ο εργοδότης χρησιμοποιεί το εργόσημο για να καταβάλει την αμοιβή του εργαζομένου. Κατά την εξαργύρωση, ο e-ΕΦΚΑ παρακρατεί 10% επί της αναγραφόμενης αξίας του εργοσήμου ως ασφαλιστικές εισφορές.
Έτσι, για εργόσημο αξίας 100 ευρώ:
Αξία εργοσήμου: 100 ευρώ
Παρακράτηση 10%: 10 ευρώ
Ποσό μετά την παρακράτηση: 90 ευρώ
Ωστόσο, στους εργάτες γης, η παρακράτηση του 10% δεν ολοκληρώνει πάντοτε τον ασφαλιστικό υπολογισμό. Ο e-ΕΦΚΑ πραγματοποιεί την προβλεπόμενη ασφαλιστική εκκαθάριση και λαμβάνει υπόψη τα δεδομένα του ασφαλισμένου.
Νέο υποσύστημα Εργοσήμου ΟΓΑ από το 2026
Από τις 24 Φεβρουαρίου 2026, ο e-ΕΦΚΑ έθεσε σε παραγωγική λειτουργία το νέο Υποσύστημα Εργοσήμου ΟΓΑ. Μέσα από το νέο ψηφιακό περιβάλλον, οι εργαζόμενοι με εργόσημο ΟΓΑ μπορούν να ελέγχουν συγκεντρωτικά τα εργόσημά τους, τον ασφαλιστικό χρόνο και τα αποτελέσματα της ετήσιας εκκαθάρισης των εισφορών τους. Επιπλέον, το σύστημα παρέχει προσωποποιημένες ενημερώσεις. Η συγκεκριμένη αλλαγή διευκολύνει σημαντικά τον έλεγχο των εργοσήμων και του ασφαλιστικού ιστορικού των εργατών γης.
Φορολογείται το εργόσημο;
Η ασφαλιστική παρακράτηση κατά την εξαργύρωση του εργοσήμου αποτελεί διαφορετικό ζήτημα από τη φορολογική αντιμετώπιση του εισοδήματος. Οι αμοιβές από εργόσημο αποτελούν εισόδημα. Επομένως, ο φορολογούμενος πρέπει να τις λαμβάνει υπόψη στη φορολογική του δήλωση, σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για κάθε περίπτωση.
Η ΑΑΔΕ περιλαμβάνει τις αμοιβές από παροχή εργασίας με εργόσημο στις σχετικές κατηγορίες εισοδήματος. Επομένως, ο φορολογούμενος πρέπει να ελέγχει τα προσυμπληρωμένα στοιχεία της δήλωσης και να εξετάζει τη σωστή φορολογική τους αντιμετώπιση.
Μπορεί μια επιχείρηση να πληρώνει οποιονδήποτε με εργόσημο;
Όχι. Αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να προσέξει μια επιχείρηση.
Το γεγονός ότι μια εργασία είναι περιστασιακή ή διαρκεί μόνο λίγες ώρες δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση μπορεί αυτόματα να χρησιμοποιήσει εργόσημο. Αρχικά, η επιχείρηση πρέπει να ελέγξει αν η συγκεκριμένη εργασία ανήκει στις κατηγορίες που προβλέπει η νομοθεσία. Αν όχι, μπορεί να χρειαστεί πρόσληψη εργαζομένου ή άλλος νόμιμος τρόπος αμοιβής. Επιπλέον, η επιχείρηση δεν πρέπει να χρησιμοποιεί το εργόσημο ως γενικό υποκατάστατο μιας κανονικής σχέσης εξαρτημένης εργασίας.
Εργόσημο ή τίτλος κτήσης;
Το εργόσημο και ο τίτλος κτήσης δεν αποτελούν την ίδια διαδικασία.
Το εργόσημο αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες απασχόλησης που προβλέπει η ασφαλιστική νομοθεσία. Αντίθετα, για τον τίτλο κτήσης ισχύουν διαφορετικοί φορολογικοί και ασφαλιστικοί κανόνες. Επομένως, μια επιχείρηση πρέπει να εξετάζει τη φύση της εργασίας και τις πραγματικές συνθήκες συνεργασίας πριν επιλέξει εργόσημο ή τίτλο κτήσης. Πρώτα πρέπει να εξετάζει τη φύση της εργασίας και τη σχέση με το πρόσωπο που την παρέχει.
Τι πρέπει να ελέγξει ο εργοδότης πριν εκδώσει εργόσημο;
Πριν από την έκδοση, ο εργοδότης πρέπει να ελέγξει:
- ποια εργασία θα παρέχει το συγκεκριμένο πρόσωπο,
- αν η νομοθεσία προβλέπει αμοιβή με εργόσημο για τη συγκεκριμένη εργασία,
- ποια κατηγορία εργοσήμου ισχύει, τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ή εργάτη γης,
- ποια αξία πρέπει να αναγράψει στο εργόσημο,
- ποιες ασφαλιστικές κρατήσεις ισχύουν,
- αν υπάρχουν πρόσθετες εργατικές, ασφαλιστικές ή φορολογικές υποχρεώσεις.
Έτσι, ο εργοδότης μειώνει τον κίνδυνο να χρησιμοποιήσει λανθασμένο τρόπο αμοιβής.
Συχνές ερωτήσεις για το εργόσημο 2026
Πόση είναι η κράτηση στο εργόσημο;
Στο εργόσημο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ο e-ΕΦΚΑ υπολογίζει ασφαλιστική κράτηση 25% επί της ονομαστικής αξίας. Αντίθετα, στο εργόσημο εργατών γης εφαρμόζει κράτηση 10% κατά την εξαργύρωση.
Μπορώ να πληρώσω καθαρίστρια με εργόσημο;
Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει τη χρήση εργοσήμου για κατ’ οίκον προσωπικό που παρέχει υπηρεσίες οικιακής καθαριότητας, όταν η απασχόληση πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις.
Μπορώ να πληρώσω έναν περιστασιακό συνεργάτη με εργόσημο;
Όχι απαραίτητα. Πρέπει πρώτα να ελέγξεις αν η νομοθεσία προβλέπει αμοιβή με εργόσημο για τη συγκεκριμένη εργασία.
Ποιος εκδίδει το εργόσημο;
Ο εργοδότης ή εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός του εκδίδει το εργόσημο. Στη συνέχεια, ο εργαζόμενος το εξαργυρώνει.
Το εργόσημο δημιουργεί ένσημα;
Ναι. Η εξαργύρωση του εργοσήμου δημιουργεί ασφαλιστικό χρόνο, σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για κάθε κατηγορία.
Συμπέρασμα
Το εργόσημο 2026 προσφέρει έναν απλό τρόπο αμοιβής και ασφάλισης για συγκεκριμένες μορφές απασχόλησης. Ωστόσο, ο εργοδότης δεν μπορεί να το χρησιμοποιεί για κάθε περιστασιακή εργασία. Γι’ αυτό, η περιστασιακή απασχόληση από μόνη της δεν αρκεί για τη χρήση εργοσήμου. Αντίθετα, ο εργοδότης πρέπει να ελέγχει αν η συγκεκριμένη εργασία ανήκει στις κατηγορίες για τις οποίες η νομοθεσία προβλέπει αμοιβή με εργόσημο.
Παράλληλα, χρειάζεται σωστή διάκριση μεταξύ εργοσήμου τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και εργοσήμου εργατών γης. Και αυτό γιατί οι ασφαλιστικές κρατήσεις και ο τρόπος υπολογισμού της ασφάλισης διαφέρουν. Τέλος, όταν η σχέση εργασίας δεν είναι ξεκάθαρη, ο προηγούμενος λογιστικός και ασφαλιστικός έλεγχος περιορίζει σημαντικά τον κίνδυνο λανθασμένης εφαρμογής.
Κάθε περίπτωση εργοσήμου χρειάζεται σωστό έλεγχο πριν από την εφαρμογή της. Η ZERORISK μπορεί να σε βοηθήσει να επιλέξεις τον κατάλληλο τρόπο αμοιβής και να περιορίσεις τον κίνδυνο λανθασμένης ασφαλιστικής ή εργατικής αντιμετώπισης. Δες τις υπηρεσίες μας ή επικοινώνησε μαζί μας για εξατομικευμένη υποστήριξη.