16 Σεπ Συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας: Ποιο φορολογικό μπόνους ανακοινώθηκε και ποιοι το δικαιούνται
Ο συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να αποκτήσει νέο φορολογικό όφελος από το φορολογικό έτος 2026. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αλλαγές στο σύστημα του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, με στόχο να περιορίσει δύο πρόσθετες προσαυξήσεις για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια φορολογικής και εργασιακής συνέπειας.
Συγκεκριμένα, το μέτρο αφορά δύο παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν το τεκμαρτό εισόδημα μιας ατομικής επιχείρησης: τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών. Επομένως, ένας επαγγελματίας που τηρεί σωστά τις υποχρεώσεις του μπορεί να περιορίσει τη φορολογική επιβάρυνση που προκύπτει από αυτές τις προσαυξήσεις. Ωστόσο, υπάρχει μία σημαντική διευκρίνιση. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει το μέτρο, αλλά πρέπει πρώτα να το θεσπίσει και να καθορίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, το μέτρο θα αφορά το φορολογικό έτος 2026. Άρα, οι επαγγελματίες αναμένεται να δουν την πρώτη επίδραση στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Τι αλλάζει για τον συνεπή ελεύθερο επαγγελματία
Σήμερα, το σύστημα του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος μπορεί να αυξήσει το τεκμαρτό εισόδημα μιας ατομικής επιχείρησης μέσω πρόσθετων προσαυξήσεων.
Η πρώτη αφορά τη μισθοδοσία. Συγκεκριμένα, το σύστημα προσθέτει ποσό ίσο με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού. Η δεύτερη αφορά τον κύκλο εργασιών. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, το σύστημα προσθέτει ποσό που προκύπτει από τη διαφορά ανάμεσα στον κύκλο εργασιών της επιχείρησης και στον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Με το νέο μέτρο, ο συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας δεν θα επιβαρύνεται με αυτές τις πρόσθετες προσαυξήσεις, εφόσον πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Επομένως, η κυβέρνηση δεν καταργεί συνολικά το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Αντίθετα, περιορίζει τις επιπλέον επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τη μισθοδοσία και τον υψηλότερο κύκλο εργασιών. Η κυβέρνηση παρουσιάζει αναλυτικά το μέτρο στην επίσημη εξειδίκευση των οικονομικών μέτρων της 90ής ΔΕΘ.
Πότε θεωρείται συνεπής ένας ελεύθερος επαγγελματίας
Η εξαγγελία προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Συνεπώς, δεν αρκεί μόνο η εμπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Με βάση όσα έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, ο επαγγελματίας θα πρέπει να:
- έχει αποστείλει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA για το αντίστοιχο φορολογικό έτος,
- έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS, εφόσον έχει σχετική υποχρέωση,
- διατηρεί τη συγκεκριμένη διασύνδεση σε λειτουργία,
- μην έχει φορολογικά ή εργατικά πρόστιμα για το χρονικό διάστημα που θα ορίσει η τελική διάταξη,
- έχει υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις ΦΠΑ και φορολογίας εισοδήματος.
Άρα, η έννοια της φορολογικής συνέπειας αποκτά ευρύτερο χαρακτήρα. Δεν αφορά μόνο την υποβολή της δήλωσης εισοδήματος. Αντίθετα, περιλαμβάνει το myDATA, τα POS, τις φορολογικές δηλώσεις και την εργατική συμμόρφωση.
Για τις υποχρεώσεις ηλεκτρονικής διαβίβασης, οι επιχειρήσεις μπορούν να ενημερώνονται από την επίσημη σελίδα myDATA της ΑΑΔΕ. Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας παρέχει πληροφορίες για τις εργασιακές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Ποιο φορολογικό όφελος έχει ο συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας
Το φορολογικό όφελος δεν θα είναι ίδιο για όλους. Καταρχάς, το νέο μέτρο θα ωφελήσει περισσότερο τις ατομικές επιχειρήσεις που σήμερα πληρώνουν υψηλότερο φόρο, επειδή η μισθοδοσία ή ο κύκλος εργασιών αυξάνουν το τεκμαρτό εισόδημά τους.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του μέτρου, οι πρόσθετες προσαυξήσεις επιβαρύνουν σήμερα σημαντικό αριθμό ατομικών επιχειρήσεων. Επομένως, η νέα ρύθμιση μπορεί να μειώσει αισθητά το ελάχιστο εισόδημα που λαμβάνει υπόψη η φορολογική διοίκηση για τον υπολογισμό του φόρου. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας θα δει αυτομάτως μικρότερο εκκαθαριστικό. Αν τα πραγματικά καθαρά κέρδη της επιχείρησης ξεπερνούν ήδη το τεκμαρτό ελάχιστο εισόδημα, η κατάργηση των συγκεκριμένων προσαυξήσεων μπορεί να μην αλλάξει τον τελικό φόρο. Για τον λόγο αυτό, κάθε περίπτωση χρειάζεται ξεχωριστό φορολογικό υπολογισμό. Περισσότερες πληροφορίες για τον φορολογικό σχεδιασμό και τη φορολογία επιχειρήσεων μπορείς να βρεις στις φοροτεχνικές υπηρεσίες της ZERORISK.
Παράδειγμα επιχείρησης με εργαζόμενους
Η κυβέρνηση παρουσίασε το παράδειγμα ατομικής επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί εδώ και 15 χρόνια και απασχολεί πέντε εργαζομένους. Η επιχείρηση έχει ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Με το σημερινό σύστημα του παραδείγματος, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα ξεκινά από 16.744 ευρώ. Στη συνέχεια, το σύστημα προσθέτει 10.500 ευρώ λόγω της προσαύξησης που αφορά τη μισθοδοσία. Έτσι, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα φτάνει τα 27.244 ευρώ και ο φόρος, σύμφωνα με το επίσημο παράδειγμα, φτάνει τα 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, αν η επιχείρηση πληροί τα κριτήρια συνέπειας, το σύστημα δεν θα προσθέτει τη συγκεκριμένη προσαύξηση. Ως αποτέλεσμα, το ελάχιστο εισόδημα πέφτει στα 16.744 ευρώ, ενώ ο φόρος μειώνεται στα 2.249 ευρώ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το φορολογικό όφελος φτάνει τα 2.534 ευρώ.
Όφελος και για επαγγελματία χωρίς προσωπικό
Το μέτρο δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζόμενους.
Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας χωρίς προσωπικό μπορεί να πληρώνει υψηλότερο φόρο όταν ο κύκλος εργασιών του ξεπερνά τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ. Στο παράδειγμα που παρουσίασε η κυβέρνηση, ένας λογιστής διατηρεί ατομική επιχείρηση εδώ και 20 χρόνια και δηλώνει ετήσιο κύκλο εργασιών 90.000 ευρώ. Η προσαύξηση λόγω κύκλου εργασιών αυξάνει το ελάχιστο εισόδημά του κατά 3.076 ευρώ. Έτσι, το ελάχιστο εισόδημα φτάνει τα 19.820 ευρώ και ο φόρος τα 2.864 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το σύστημα δεν θα προσθέτει την προσαύξηση λόγω τζίρου. Έτσι, το ελάχιστο εισόδημα πέφτει στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ. Επομένως, στο συγκεκριμένο παράδειγμα το όφελος φτάνει τα 615 ευρώ.
Από πότε θα ισχύσει το φορολογικό μπόνους
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η αλλαγή θα αφορά το φορολογικό έτος 2026.
Άρα, αν θεσπίσει το μέτρο με τους όρους που έχει ήδη παρουσιάσει, οι επαγγελματίες θα δουν την πρώτη επίδραση στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Ωστόσο, αρκετές τεχνικές λεπτομέρειες παραμένουν ακόμη ανοιχτές. Η κυβέρνηση πρέπει πρώτα να ολοκληρώσει τη νομοθέτηση. Στη συνέχεια, η ΑΑΔΕ ενδέχεται να εκδώσει αποφάσεις ή οδηγίες για τον ακριβή τρόπο εφαρμογής του μέτρου.
Τι πρέπει να ελέγξει ο συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας
Ο συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας πρέπει να ελέγξει έγκαιρα τη φορολογική και εργασιακή εικόνα της επιχείρησής του.
Ειδικότερα, πρέπει να εξετάσει αν:
- έχει ολοκληρώσει σωστά τις διαβιβάσεις στο myDATA,
- συμφωνούν τα φορολογικά δεδομένα με τα λογιστικά βιβλία,
- έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος,
- η διασύνδεση POS και ταμειακής λειτουργεί σωστά, όπου αυτή απαιτείται,
- υπάρχουν φορολογικά πρόστιμα ή άλλες εκκρεμότητες,
- υπάρχουν εργατικές παραβάσεις ή πρόστιμα.
Επιπλέον, η σωστή λογιστική παρακολούθηση παίζει καθοριστικό ρόλο, ιδιαίτερα όταν μια επιχείρηση πλησιάζει ή υπερβαίνει τα όρια που επηρεάζουν τον τεκμαρτό υπολογισμό. Δες περισσότερα για τις λογιστικές υπηρεσίες της ZERORISK.
Τι σημαίνει πρακτικά το νέο φορολογικό μπόνους
Το νέο φορολογικό μπόνους δεν καταργεί το τεκμαρτό εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Παρόλα αυτά, μπορεί να μειώσει σημαντικά τη φορολογική επιβάρυνση για επιχειρήσεις στις οποίες η μισθοδοσία ή ο υψηλότερος κύκλος εργασιών αυξάνουν σήμερα το ελάχιστο εισόδημα. Ταυτόχρονα, το μέτρο ενισχύει το κίνητρο για φορολογική και εργασιακή συνέπεια. Συνεπώς, ο συνεπής ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να έχει ουσιαστικό φορολογικό όφελος. Το τελικό ποσό, όμως, θα διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση, ανάλογα με τα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησης και τους όρους που θα προβλέπει η τελική ρύθμιση.
Για τον λόγο αυτό, κάθε επαγγελματίας πρέπει να εξετάζει ξεχωριστά τον κύκλο εργασιών, τη μισθοδοσία, τα πραγματικά καθαρά κέρδη και το ιστορικό φορολογικής και εργασιακής συμμόρφωσής του.
Σημείωση: Για τη σύνταξη του άρθρου χρησιμοποιήσαμε τις επίσημες ανακοινώσεις του Σεπτεμβρίου 2026. Πριν από την εφαρμογή του μέτρου σε συγκεκριμένη φορολογική περίπτωση, πρέπει να ελεγχθεί η τελική νομοθετική διάταξη.